Βαρόμετρο, Ιανουάριος 2004: Η καταλυτική επίδραση της υπόθεσης Πάχτα

Εκτύπωση | Email | Διάδοση |

Ανάλυση του

ΓΙΑΝΝΗ ΜΑΥΡΗ

Η «υπόθεση Πάχτα» έχει ασκήσει καταλυτική επίδραση στην κοινή γνώμη. Μετέβαλε δραστικά την ημερήσια διάταξη της αναμέτρησης, τους κομματικούς συσχετισμούς και την παράσταση του νικητή, ενδέχεται δε να αποτελέσει σημείο καμπής της προεκλογικής περιόδου. Το 87% των ερωτηθέντων, δηλαδή 9 στους 10 ερωτηθέντες έχουν ενημερωθεί σχετικά με την αποπομπή του τέως υφυπουργού και των δέκα βουλευτών του κυβερνώντος κόμματος (διάγραμμα 1), ενώ 7 στους 10 (71%, έναντι 12%) εκφράζουν την γενικευμένη αποδοκιμασία τους για τα εγκαλούμενα στελέχη (διάγραμμα 2). Δεν θα πρέπει δε να περάσει απαρατήρητο, το γεγονός ότι η δυσαρέσκεια από το ΠΑΣΟΚ που εκδηλώνεται στο συγκεκριμένο ζήτημα καταγράφει υψηλότερα ποσοστά μεταξύ ορισμένων κρίσιμων υπο-ομάδων του εκλογικού σώματος: των περισσότερο μορφωμένων στρωμάτων, των κατοίκων του Λεκανοπεδίου, των κεντρώων και κεντροδεξιών ψηφοφόρων (με βάση την αυτοτοποθέτησή τους). Πρόκειται επομένως για ένα γεγονός που άγγιξε «οριζόντια» το σύνολο του εκλογικού σώματος και έπληξε καίρια την εικόνα του ΠΑΣΟΚ σε δύο επίπεδα: α) της κυβερνητικής του ικανότητάς, και β) της εικόνας των στελεχών του. Ως προς αυτές τις δύο παραμέτρους, οι μεταβολές που κατέγραψε το Βαρόμετρο του ΣΚΑΙ είναι επίσης εντυπωσιακές. Η ισοδυναμία ΠΑΣΟΚ-ΝΔ που κατέγραφε την προηγούμενη εβδομάδα η μέτρηση του Βαρόμετρου στην ερώτηση σχετικά με την «καλύτερη κυβέρνηση για τον τόπο», που αποτυπώνει τη διαχειριστική ικανότητα των δύο κομμάτων διακυβέρνησης έχει ανατραπεί θεαματικά υπέρ της ΝΔ (διάγραμμα 3). Επιπλέον, η ΝΔ φαίνεται να ανατρέπει επίσης θεαματικά και το προβάδισμα που διατηρούσε παραδοσιακά το ΠΑΣΟΚ, έναντι της ΝΔ στο κομβικό ζήτημα των στελεχών (διάγραμμα 4).

Η εικόνα Παπανδρέου – Καραμανλή

Οι επιπτώσεις του γεγονότος, δεν περιορίζονται βεβαίως μόνον στα προηγούμενα, αλλά επηρεάζουν τόσο το ισοζύγιο στην εικόνα των δύο αρχηγών: α) Το εκλογικό σώμα εξακολουθεί να θεωρεί ότι ο κ.Παπανδρέου κερδίζει τις εντυπώσεις στην προεκλογική εκστρατεία, έναντι του κ.Καραμανλή, αν και η διαφορά έχει μειωθεί, σε σύγκριση με την προηγούμενη εβδομάδα, από 10 σε 6 μονάδες. β) Ως προς τις απόψεις και τις θέσεις που εκφέρουν οι δύο αρχηγοί, η εικόνα ισοδυναμίας που είχε καταγραφεί στην προηγούμενη μέτρηση διατηρείται, μετατοπισμένη σε υψηλότερα επίπεδα. Ωστόσο, σε δύο ζητήματα, που επικαθορίζουν πλέον την ατζέντα και τείνουν να αναδειχθούν στα καθοριστικότερα της παρούσας αναμέτρησης, δηλαδή γ) το ζήτημα της ανανέωσης της πολιτικής ζωής του τόπου και δ) το ζήτημα της αντιμετώπισης της διαφθοράς, η επίδραση «Πάχτα» φαίνεται να έχει ευνοήσει σημαντικά τον Κ.Καραμανλή, ο οποίος αποκτά σαφές προβάδισμα, έναντι του κ.Παπανδρέου (διάγραμμα 5).

Οι τάσεις του εκλογικού σώματος

Τέλος, και το κυριότερο, στην παρούσα μέτρηση του Βαρόμετρου καταγράφεται ραγδαία μεταβολή στο συσχετισμό των κομματικών προτιμήσεων, σε βάρος του κυβερνώντος κόμματος. Στην πρόθεση ψήφου, που αποτυπώνεται τηλεφωνικά (χωρίς τη χρήση κάλπης), καταγράφεται διεύρυνση της διαφοράς υπέρ της ΝΔ από 3,2 σε 4,3 εκατοστιαίες μονάδες, ποσοστό που στην πραγματικότητα αντιστοιχεί -αυτήν τη στιγμή- σε εκλογική διαφορά 6 εκατοστιαίων μονάδων. Ταυχρόνως, η παράσταση νίκης μεταβάλλεται -εκ νέου- δραματικά υπέρ της ΝΔ, επαναφέροντας τη διαφορά σε επίπεδα της τάξης του 25% (διαγράμματα 6 και 7).

Τα διαγράμματα του άρθρου:

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ (29/01/2004) με τίτλο “Καταλυτική επίδραση στην κοινή γνώμη”.