Τα κοινωνικά μπλοκ και οι σχέσεις εκπροσώπησης στη σύγχρονη ελληνική ιστορία, (Από το ΕΑΜ στη Μεταπολίτευση) μέρος πρώτο, (Χριστόφορος Βερναρδάκης και Γιάννης Μαυρής)

Το κείμενο αυτό αποτελεί το α’μέρος μιας ευρύτερης ανάλυσης για τις σχέσεις κοινωνικών τάξεων (κοινωνικών μπλοκ) και πολιτικών κομμάτων (πολιτικής σκηνής) της περιόδου 1940-1967. Η ανάλυση παρακολουθεί συστηματικά τους κοινωνικούς αγώνες κάθε επιμέρους περιόδου, τις επιδράσεις που έχουν στην πολιτική σκηνή, τη διαμόρφωση της ευρύτερης οικονομικής και κοινωνικής κατάστασης στη χώρα (οικονομική ανάπτυξη, ανισότητες, μετανάστευση, κ.λπ) και τέλος τη διαμόρφωση των κομμάτων και την εκλογική τους βάση. Επισημαίνεται, ότι μεταξύ της προδικτατορικής και της μεταπολιτευτικής περιόδου υπάρχουν έντονα στοιχεία συνέχειας, τόσο στη μορφή των σχέσεων εκπροσώπησης όσο και στις ιδεολογικές τάσεις που συμπυκνώνουν. Η κοινωνική σύνθεση και η προγραμματική αντίθεση των δύο βασικών κοινωνικών μπλοκ θα διατηρηθούν και κατά τη μεταπολιτευτική περίοδο και, παρά τα σημεία τομής στη μορφή του κράτους και της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, ερμηνεύουν την εκλογική πόλωση της μεταπολίτευσης.

Print Friendly, PDF & Email

Η έννοια της σχέσης εκπροσώπησης (Χριστόφορος Βερναρδάκης και Γιάννης Μαυρής)

Το άρθρο επιχειρεί μια συστηματική καταγραφή των εννοιών του ‘πολιτικού κόμματος’ όπως προτάθηκαν ιστορικά από την κλασική πολιτική επιστήμη αλλά και τον οικονομιστικό μαρξισμό. Διαμέσου του ‘διαλόγου’ αυτού επιχειρείται μία ευρύτερη ανατοποθέτηση των πολιτικών κομμάτων, εισάγοντας την έννοια της ‘σχέσης εκπροσώπησης’, που αποτελεί τον απαράβατο όρο για τη δημιουργία και εξέλιξη ενός πολιτικού (κομματικού) μορφώματος. Η ‘σχέση εκπροσώπησης’ ορίζεται στο άρθρο ως συμπύκνωση (συνισταμένη) διαφορετικών επιμέρους στοιχείων, όπως η πολιτική αντιπροσώπευση, η ιδεολογική αναγνώριση, η ιστορικότητα και η ηγεμονία.

Print Friendly, PDF & Email

Η θέση των πολιτικών κομμάτων στη δομή του κράτους και η επέκταση της πολιτικής αντιπροσώπευσης (Χριστόφορος Βερναρδάκης και Γιάννης Μαυρής)

Το άρθρο μελετά τη διαδικασία εξέλιξης των μεταπολιτευτικών κομμάτων από μηχανισμούς αντιπροσώπευσης της κοινωνίας σε θεσμούς νομιμοποίησης κρατικών πολιτικών μέσα στην κοινωνία. Περιγράφεται η αντίφαση της σταδιακής συγκρότησης των κομμάτων ως μαζικών μηχανισμών, χωρίς αυτή η μαζική ένταξη να οδηγεί σε μεγαλύτερο εκδημοκρατισμό τα πολιτικά κόμματα, αλλά και τους θεσμούς της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας. Η πορεία μετεξέλιξης των κομμάτων πραγματοποιήθηκε μέσα σε ένα πλήθος κοινωνικών αντιστάσεων, ακριβώς γιατί ο ‘κοινωνικός χρόνος’ υπήρξε στην Ελλάδα πολύ βραχύς σε αντίθεση με τις περισσότερες χώρες της Δυτικής Ευρώπης.

Print Friendly, PDF & Email

Η μετάβαση στον Κοινοβουλευτισμό. Από το πείραμα Μαρκεζίνη στις εκλογές του 1974 (Χριστόφορος Βερναρδάκης και Γιάννης Μαυρής)

Το άρθρο περιγράφει αναλυτικά τη σύνθετη διαδικασία μετάβασης από τη δικτατορία στον κοινοβουλευτισμό. Στέκεται διεξοδικά στις δυναμικές της συγκυρίας και αναλύει προσεκτικά τις στρατηγικές και τις αντιθέσεις όλων των πρωταγωνιστών της εποχής.

Print Friendly, PDF & Email