Πολιτικά Κόμματα, ΜΜΕ και Δημοσκοπήσεις στην Ελλάδα

Το άρθρο διερευνά τις επιπτώσεις που έχει η ραγδαία επέκταση της χρήσης των δημοσκοπήσεων στις σχέσεις ΜΜΕ και πολιτικών κομμάτων στην Ελλάδα. Η ανάδυση των δημοσκοπήσεων και -ουσιαστικά- η παρεμβολή τους ανάμεσα στην Κοινή Γνώμη, τα ΜΜΕ και τα πολιτικά κόμματα, διαμορφώνει μια τριγωνική σχέση που έχει πολλαπλές επιπτώσεις στη λειτουργία τόσο των Μέσων, όσο και των κομμάτων. Επιπλέον, οι δημοσκοπήσεις προκαλούν αναδιατάξεις και μετασχηματίζουν και την ίδια τη σχέση Μέσων/Κομμάτων. Σε γενικές γραμμές, έχει διαμορφωθεί μια βασική διάκριση μεταξύ δημόσιων δημοσκοπήσεων (Public Opinion Polls) που αντιστοιχούν στα ΜΜΕ και ιδιωτικών δημοσκοπήσεων (Private Opinion Polls) που αντιστοιχούν στα κόμματα και στους άλλους φορείς επηρεασμού της πολιτικής. Σήμερα, δημοσκοπήσεις διεξάγονται για λογαριασμό μιας ευρύτατης γκάμας πελατών που περιλαμβάνει ΜΜΕ, πολιτικά κόμματα, τοπικές αρχές, ομάδες πίεσης, δεξαμενές σκέψης, μη-κυβερνητικές οργανώσεις, διαφημιστικές εταιρείες, εταιρείες επικοινωνίας, ακόμη και εύπορους ιδιώτες. Οι περισσότερες διεξάγονται για λογαριασμό των ΜME και σε μεγάλο βαθμό δημοσιοποιούνται. Διεθνώς, τα ΜΜΕ είναι οι καλύτεροι πελάτες των εταιρειών δημοσκοπήσεων. Στην Ελλάδα αυτή η τάση βρίσκεται ακόμη στην αρχή και επιπλέον, περιορίζεται σημαντικά από την οικονομική κρίση που αντιμετωπίζουν συγκυριακά οι οργανισμοί της μαζικής επικοινωνίας.

Πολιτικά Κόμματα, ΜΜΕ και Δημοσκοπήσεις στην Ελλάδα

Εισήγηση του

ΓΙΑΝΝΗ ΜΑΥΡΗ

στο διεθνές συνέδριο με θέμα «Το κομματικό φαινόμενο στον 21ο αιώνα», που διοργάνωσε το Κέντρο Ευρωπαϊκού Συνταγματικού Δικαίου – Ίδρυμα Θεμιστοκλή και Δημήτρη Τσάτσου στην Αθήνα στις 13 -14 Ιουνίου 2002. Μία επίκαιρη ανάλυση που αφορά στην ανάπτυξη των δημοσκοπήσεων στην Ελλάδα, την σχέση τους με τα κόμματα και τα ΜΜΕ, το ζήτημα της θεσμικής ρύθμισης και άλλα επίκαιρα θέματα ιδιαίτερα στη σημερινή συγκυρία.

Η αμερικανική κοινή γνώμη απέναντι στην τρομοκρατία και τον πόλεμο. Μια πρώτη αποτίμηση των πολιτικών, ιδεολογικών και κοινωνικών συνεπειών της 11ης Σεπτεμβρίου

Οι τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου άσκησαν βαθύτατες και εξαιρετικά ανησυχητικές πολιτικές και ιδεολογικές επιπτώσεις στην αμερικανική κοινωνία. Η αποτίμηση που επιχειρείται, πέντε βδομάδες μετά, στηρίζεται στην πληθώρα των εμπειρικών ερευνών που δημοσιοποιήθηκαν από τα αμερικανικά τηλεοπτικά δίκτυα και τον Τύπο. Οι στάσεις της αμερικανικής κοινής γνώμης απέναντι στον "Πόλεμο κατά της Τρομοκρατίας" καταγράφηκαν, κατά τη διάρκεια του μήνα που ακολούθησε τις επιθέσεις, σε περισσότερες από τριάντα δημοσκοπήσεις εθνικής εμβέλειας.

To ΠΑΣΟΚ σε κρίσιμη καμπή: Συμπεράσματα από τις πρόσφατες δημοσκοπήσεις

Ανάλυση του

ΓΙΑΝΝΗ ΜΑΥΡΗ

Μόνον η επιδείνωση του πολιτικού και κοινωνικού κλίματος, που έχει επισυμβεί κατά το τελευταίο τρίμηνο, μπορεί να εξηγήσει γιατί η δημοσίευση δημοσκοπήσεων μπορεί να λάβει σήμερα στην Ελλάδα διαστάσεις μείζονος πολιτικού γεγονότος. Η ένταση που πυροδότησε η κοινωνική σύγκρουση για το ασφαλιστικό, αλλά και οι συνέπειες από την καθοδική πορεία του Χρηματιστηρίου έχουν οδηγήσει σε αναζωπύρωση της κοινωνικής δυσαρέσκειας από τη διακυβέρνηση, καθιστώντας εξαιρετικά «εύφλεκτο» το πολιτικό σκηνικό. Οι δημοσκοπήσεις απλώς αποτυπώνουν αυτήν την ορατή δια γυμνού οφθαλμού πραγματικότητα. Αλίμονο, αν κάποιοι θεωρούν ότι αυτή η δυσαρέσκεια δεν υπάρχει, αλλά δημιουργείται τεχνητά. Θα πρέπει να σημειωθεί, εντούτοις, ότι η κατάσταση στην οικονομία συνιστά την πρώτη σημαντική διαφορά, με περισσότερο δομικό χαρακτήρα, της σημερινής συγκυρίας καθίζησης του κυβερνώντος κόμματος, από την προηγούμενη που είχε καταγραφεί την περίοδο πριν από τις Ευρωεκλογές του 1999 (Χειμώνας ’98- Άνοιξη ‘99).

Συνέντευξη του ΓΙΑΝΝΗ ΜΑΥΡΗ στην εφημερίδα “Ο Φιλελεύθερος”: Οι ψηφοφόροι γίνονται πιο κριτικοί
Τη συνέντευξη πήρε ο Γιώργος Φράγκος

Συνέντευξη του

ΓΙΑΝΝΗ ΜΑΥΡΗ

στο Γιώργο Φράγκο

Εν’ όψει των Κυπριακών Βουλευτικών Εκλογών του 2001, ο Γιώργος Φράγκος και ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΥΡΗΣ μίλησαν για το προφίλ του Κύπριου ψηφοφόρου και τη στάση του απέναντι στο πολιτικό και κομματικό σύστημα. Ανέλυσαν την εκλογική συμπεριφορά των Κυπρίων και την επίδραση που έχουν πάνω τους οι δημοσκοπήσεις και τα αποτελέσματα αυτών. Συζήτησαν τη σχέση κομμάτων – δημοσκοπήσεων, τις επικοινωνιακές στρατηγικές των πολιτικών κομμάτων, την δυναμική της «λευκής» ψήφου, αλλά και την κριτική με την οποία αντιμετωπίζει πια το εκλογικό σώμα τα κόμματα και την πολιτική σκηνή.

Δημοσκοπήσεις και Δημοκρατία

Ανάλυση του

ΓΙΑΝΝΗ ΜΑΥΡΗ

Οι δημοσκοπήσεις αποτελούν φαινόμενο της σύγχρονης Δημοκρατίας και στοιχείο αδιαχώριστο από τη σημερινή μορφή της πολιτικής και του πολιτικού συστήματος. Η μεταπολεμική περίοδος χαρακτηρίζεται από τη μαζική παραγωγή και τη ραγδαία επέκταση της χρήσης τους. Η καθυστερημένη εμφάνιση του φαινομένου στην Ελλάδα, οφείλεται στους ίδιους ιστορικούς λόγους, που εξηγούν τις ιδιαιτερότητες της μορφής του μετεμφυλιακού κράτους και του κομματικού συστήματος.

Δημοσκοπήσεις και Δημοκρατία στην Ελλάδα

Οι δημοσκοπήσεις αποτελούν φαινόμενο της σύγχρονης δημοκρατίας και στοιχείο αδιαχώριστο από τη σημερινή μορφή της πολιτικής και του πολιτικού συστήματος. Η μεταπολεμική περίοδος χαρακτηρίζεται από τημαζική παραγωγή και τη ραγδαία επέκταση της χρήσης τους. Για να διαπιστώσει κανείς αυτή τη δομική αλλαγή που έχουν επιφέρει στην πολιτική λειτουργία και στη λήψη των αποφάσεων, δεν έχει παρά να σκεφτεί τη σημασία που απέκτησαν οι δημοσκοπήσεις με τον πόλεμο στη Γιουγκοσλαβία. Η καθυστερημένη εμφάνιση του φαινομένου στην Ελλάδα οφείλεται στους ίδιους ιστορικούς λόγους που εξηγούν τις ιδιαιτερότητες της μορφής του μετεμφυλιακού κράτους και του κομματικού συστήματος. Ουσιαστικά, η ανάπτυξη των δημοσκοπήσεων αποτελεί παράγωγο της μεταπολιτευτικής περιόδου, και μάλιστα της ύστερης υποπεριόδου της (μετά το 1989). Οι μετασχηματισμοί του κομματικού και πολιτικού συστήματος της Γ’ Ελληνικής Δημοκρατίας, από τις αρχές της τρέχουσας δεκαετίας, έχουν οδηγήσει και στη χώρας μας στην ενίσχυση του ρόλου και της σημασίας τους. Ορόσημο σε αυτή τη διαδικασία αποτέλεσαν οι βουλευτικές εκλογές του 1996, τόσο για την εδραίωση των προεκλογικών δημοσκοπήσεων, όσο και για την καθιέρωση, από τα τηλεοπτικά δίκτυα, των δημοσκοπήσεων έξω από τα εκλογικά τμήματα (exit polls).