Κομματικό Σύστημα και Εκλογικός Ανταγωνισμός στην Ελλάδα

Εισήγηση σε επιστημονική διημερίδα που διοργάνωσε το Ινστιτούτο Ερευνών Κοινής Γνώμης VPRC και το Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας, Τομέας Πολιτικής Κοινωνιολογίας και Συγκριτικής Πολιτικής του Παντείου Πανεπιστημίου (Πάντειο Πανεπιστήμιο, 7-8 Νοεμβρίου 2002).

Δημοσκοπήσεις και Δημοκρατία

Ανάλυση του

ΓΙΑΝΝΗ ΜΑΥΡΗ

Οι δημοσκοπήσεις αποτελούν φαινόμενο της σύγχρονης Δημοκρατίας και στοιχείο αδιαχώριστο από τη σημερινή μορφή της πολιτικής και του πολιτικού συστήματος. Η μεταπολεμική περίοδος χαρακτηρίζεται από τη μαζική παραγωγή και τη ραγδαία επέκταση της χρήσης τους. Η καθυστερημένη εμφάνιση του φαινομένου στην Ελλάδα, οφείλεται στους ίδιους ιστορικούς λόγους, που εξηγούν τις ιδιαιτερότητες της μορφής του μετεμφυλιακού κράτους και του κομματικού συστήματος.

Η θέση των πολιτικών κομμάτων στη δομή του κράτους και η επέκταση της πολιτικής αντιπροσώπευσης (Χριστόφορος Βερναρδάκης και Γιάννης Μαυρής)

Το άρθρο μελετά τη διαδικασία εξέλιξης των μεταπολιτευτικών κομμάτων από μηχανισμούς αντιπροσώπευσης της κοινωνίας σε θεσμούς νομιμοποίησης κρατικών πολιτικών μέσα στην κοινωνία. Περιγράφεται η αντίφαση της σταδιακής συγκρότησης των κομμάτων ως μαζικών μηχανισμών, χωρίς αυτή η μαζική ένταξη να οδηγεί σε μεγαλύτερο εκδημοκρατισμό τα πολιτικά κόμματα, αλλά και τους θεσμούς της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας. Η πορεία μετεξέλιξης των κομμάτων πραγματοποιήθηκε μέσα σε ένα πλήθος κοινωνικών αντιστάσεων, ακριβώς γιατί ο ‘κοινωνικός χρόνος’ υπήρξε στην Ελλάδα πολύ βραχύς σε αντίθεση με τις περισσότερες χώρες της Δυτικής Ευρώπης.